Chúng ta có một vấn đề. Không phải về giá ETH. Giá thì luôn biến động. Vấn đề là về cấu trúc chi phí của cả một nền kinh tế.
Hôm qua, trong lúc đang backtest một chiến lược arbitrage cho Uniswap V4, tôi nhìn vào biểu đồ phí gas trung bình của Ethereum trong 90 ngày qua. Một đường thẳng gần như nằm ngang. Không giảm. Không tăng mạnh. Chỉ... 'sticky'.
Điều này khiến tôi nhớ ngay đến phân tích về nhận định của CEO Delta Airlines về giá dầu. Ông ta nói giá dầu sẽ 'sticky for longer' vì nhu cầu đi lại mạnh mẽ. Ở đây, chúng ta có Ethereum, với nhu cầu giao dịch DeFi và Layer 2 vẫn rất cao, nhưng phí gas thì không chịu hạ nhiệt. 'Sticky for longer' – đó là cụm từ chính xác để mô tả tình trạng hiện tại của mạng lưới.
Hãy nhìn vào bối cảnh. Ethereum đã trải qua bản nâng cấp Dencun, được tung hô là 'cứu tinh' giúp giảm phí cho Layer 2. Và đúng là phí trên các rollup đã giảm mạnh. Nhưng phí trên lớp cơ sở (L1) của Ethereum thì vẫn ở mức đáng báo động, dao động từ 15 đến 50 Gwei. Tại sao? Bởi vì nhu cầu về không gian block vẫn cực kỳ cao. Các ứng dụng DeFi lớn, các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và đặc biệt là các hoạt động MEV (Miner Extractable Value) vẫn đang tranh giành nhau từng block.
Bây giờ, đi sâu vào dòng lệnh. Phân tích on-chain cho thấy một cấu trúc rõ ràng: các bot và người dùng đang chiến đấu để giành quyền ưu tiên xử lý giao dịch của họ trong môi trường có nhu cầu cao. Tôi thấy điều này từ dữ liệu mempool của riêng mình. Có một nhóm giao dịch liên tục trả phí cao hơn mức trung bình 30-40% để đảm bảo vị trí. Đây không phải là người dùng lẻ đang cố gắng swap token. Đây là các quỹ và bot chuyên nghiệp đang thực hiện chiến lược của họ. Họ sẵn sàng trả phí cao vì lợi nhuận kỳ vọng từ các giao dịch của họ vẫn rất cao.
Từ phân tích các block gần đây, tôi phát hiện ra một điểm tương đồng thú vị với thị trường dầu mỏ. Giống như các hãng hàng không đang chuyển chi phí dầu cao sang hành khách thông qua giá vé, các ứng dụng DeFi và bot đang chuyển chi phí gas cao sang người dùng cuối thông qua phí giao dịch cao hơn và giá trượt giá (slippage) tồi tệ hơn.
Đây là góc nhìn nghịch lý mà thị trường đang bỏ lỡ: Mọi người nghĩ rằng Layer 2 sẽ 'giải quyết' vấn đề phí, và họ đã đúng một phần. Nhưng họ quên mất rằng bản thân L1 vẫn là xương sống của toàn bộ hệ thống. Lợi nhuận ảo từ các airdrop và yield farming trên các rollup được hỗ trợ bởi chi phí rất thực của việc đưa dữ liệu lên Ethereum L1. Khi dòng tiền vào các hoạt động này mạnh, nó tạo ra nhu cầu 'dai dẳng' cho không gian block, giống như 'nhu cầu đi lại mạnh mẽ' giữ cho giá dầu ở mức cao.
Vậy bài học dành cho trader và builder là gì? Đừng đánh giá thấp sức ì của phí L1. Không có giải pháp kỹ thuật nào có thể hạ phí xuống gần như bằng không trong ngắn hạn. Các dự án cần xây dựng chiến lược dựa trên giả định rằng chi phí này sẽ còn 'dai dẳng'.
Đối với anh em trade, điều này có nghĩa là các chiến lược dựa trên tần suất giao dịch cao, như arbitrage tức thời giữa các DEX trên L1, sẽ tiếp tục bị bào mòn bởi phí gas và sự cạnh tranh từ các bot lớn. Hãy tìm kiếm các cơ hội ở nơi ít đông đúc hơn, ví dụ như trên các rollup mới nổi hoặc các thị trường có thanh khoản kém hiệu quả hơn.